Gedurende vele jaren werd mijn leven beheerst door het schema van de zorgverleners. Mijn benen zijn zo gezwollen, dat mijn knie een omtrek heeft van 92 centimeter en ik mijn benen niet zelf omhoog in bed kan krijgen.
Het lymfestelsel is een belangrijk onderdeel van het immuunsysteem van het lichaam. Het is een netwerk van lymfeklieren, kanalen of vaten en organen die samenwerken om heldere lymfevloeistof door het weefsel naar het bloed te transporteren. Terwijl de lymfe door het lichaam circuleert, vervoert het witte bloedcellen die helpen infecties te bestrijden.
Wanneer het lymfestelsel beschadigd is, wordt de lymfevloeistof niet goed afgevoerd en kan er zwelling ontstaan – dit wordt lymfoedeem genoemd. Er wordt onderscheid gemaakt tussen primair en secundair lymfoedeem:
Ontstaat door aangeboren afwijkingen of onvoldoende ontwikkeling van het lymfestelsel. De zwelling wordt meestal zichtbaar tijdens de puberteit of rond de leeftijd van 30–40 jaar. In zeldzame gevallen is het aanwezig bij de geboorte.
Ontstaat wanneer het lymfestelsel beschadigd raakt, bijvoorbeeld na een operatie en/of bestraling. Dit kan optreden in een arm na een borstoperatie waarbij lymfeklieren in de oksel zijn verwijderd, of in een been na een buikoperatie waarbij lymfeklieren in de lies zijn verwijderd.
In westerse landen komen de meeste gevallen van secundair lymfoedeem voor als een late complicatie van een kankerbehandeling. De zwelling kan direct na de behandeling optreden, maar ook pas jaren later.
De eerste tekenen van lymfoedeem kunnen zijn: zwelling, een zwaar of gespannen gevoel, ongemak, tintelingen, pijn of stijfheid in het getroffen lichaamsdeel. In het begin neemt de zwelling vaak af tijdens de nacht, maar zonder behandeling wordt deze uiteindelijk permanent.
Lymfoedeem is niet gevaarlijk, maar kan wel voor veel ongemak zorgen als het niet wordt behandeld. Zwelling die optreedt na een operatie of chemotherapie is niet altijd blijvend en hoeft niet per se op lymfoedeem te wijzen.
Compressietherapie is de meest effectieve behandeling voor lymfoedeem. Het doel is het verminderen van de zwelling en daarmee het ongemak, bijvoorbeeld met behulp van compressiezwachtels. Ook massage, huidverzorging en oefeningen maken deel uit van de behandeling.
(Bronnen: www.cancer.org, www.medicalnewstoday.com)